Egzama

Egzama, ciltte kızarıklık, kaşıntı, şişlik ve pul pul döküntülerle kendini gösteren kronik ve inflamatuar bir cilt rahatsızlığıdır. Doç. Dr. Tuğba Falay Gür, egzama nedenlerini anlamak, etkili tedavi yöntemleri sunmak ve hastaların yaşam kalitesini artırmak konusunda uzmanlaşmıştır.

Egzama Nedir?

Egzama, ciltte kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve döküntülerle karakterize kronik bir deri hastalığıdır. Tıbbi adıyla “atopik dermatit” olarak da bilinen egzama, bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi sonucu ortaya çıkar ve cildin bariyer fonksiyonunu zayıflatır. Bu durum, cildin dış etkenlere karşı daha savunmasız hale gelmesine neden olur. Egzama, çocukluk döneminde sık görülse de her yaşta ortaya çıkabilir ve dönem dönem alevlenip sakinleşme eğilimindedir.

Egzama bulaşıcı değildir; ancak yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir. Kronik seyirli olması, tedavi sürecini zorlaştırabilir ve düzenli bakım gerektirir. Genetik yatkınlık, çevresel faktörler, alerjenler, stres gibi birçok etken egzamanın ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Erken teşhis ve uygun tedaviyle egzama kontrol altına alınabilir, semptomlar hafifletilebilir.

Egzama Belirtileri Nelerdir?

Egzama belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir; ancak genellikle kaşıntı, kızarıklık ve ciltte kuruluk en yaygın bulgulardır. Egzama, özellikle eller, dirsek içleri, diz arkaları, yüz ve boyun gibi bölgelerde yoğunlaşır. Cilt zamanla kalınlaşabilir, çatlayabilir ve su toplayabilir. Bu semptomlar hastalığın evresine ve türüne göre değişiklik gösterebilir.

En sık görülen egzama belirtileri şunlardır:

• Yoğun kaşıntı
• Ciltte kuruluk ve pullanma
• Kızarıklık ve iltihaplanma
• Deride çatlama ve kabuklanma
• Su dolu küçük kabarcıklar
• Kalınlaşmış ve sertleşmiş cilt bölgeleri

Egzama Neden Olur?

Egzamanın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik yatkınlık ve bağışıklık sisteminin aşırı hassasiyeti önemli rol oynar. Ailede egzama, astım ya da alerjik rinit gibi hastalıkların bulunması, bireyde egzama gelişme riskini artırır. Bağışıklık sisteminin çevresel faktörlere karşı aşırı tepki vermesi sonucunda cildin doğal koruyucu bariyeri zayıflar ve bu da egzamanın oluşmasına neden olur.

Çevresel etkenler de egzamanın tetikleyicileri arasında yer alır. Soğuk hava, deterjanlar, sabunlar, stres, besin alerjileri, ev tozu akarları ve hayvan tüyleri egzama atağını başlatabilir ya da mevcut belirtileri kötüleştirebilir. Cildin maruz kaldığı kimyasal maddeler ve yetersiz nemlendirme de egzamanın ilerlemesine yol açabilir.

Egzama Türleri Nelerdir?

Egzama farklı türlerde görülebilen bir cilt rahatsızlığıdır ve her türün belirtileri ve nedenleri farklılık gösterebilir. Egzama çeşitlerinin doğru tanımlanması, etkili tedavi planlaması açısından oldukça önemlidir. Bazı egzama türleri daha çok alerjik kökenliyken, bazıları dış etkenlere bağlı gelişir.

En sık karşılaşılan egzama türleri şunlardır:

• Atopik dermatit: Genetik ve alerjik kökenlidir, çocuklukta başlar.
• Kontakt dermatit: Cilt, alerjen ya da tahriş edici maddeyle temas ettiğinde ortaya çıkar.
• Seboreik dermatit: Yağlı bölgelerde kepeklenme ve kızarıklıkla görülür, genellikle saçlı deride olur.
• Dishidrotik egzama: Avuç içi ve ayak tabanlarında su kabarcıklarıyla belirti verir.
• Numüler (diskoid) egzama: Yuvarlak, para şeklinde döküntülerle kendini gösterir.
• Staz dermatiti: Genellikle bacaklarda, dolaşım bozukluğuna bağlı gelişir.

İstersen bir sonraki bölüm için “Egzama Nasıl Geçer?” başlığını da hazırlayabilirim.

Egzama Nasıl Teşhis Edilir?

Egzama teşhisi, genellikle dermatolog tarafından yapılan klinik muayene ile konulur. Hastanın öyküsü, ailede alerjik hastalıkların varlığı, semptomların ortaya çıkış şekli ve süresi teşhiste önemli rol oynar. Ciltteki lezyonların yeri, görünümü ve yaygınlığı da tanı açısından belirleyicidir. Egzama, benzer semptomlar gösteren diğer cilt hastalıklarından ayrıştırılarak değerlendirilmelidir.

Bazı durumlarda kesin tanı koymak için ek testler yapılabilir. Özellikle kontakt dermatit şüphesinde “yama testi” uygulanarak alerjen maddeye karşı cildin verdiği tepki gözlemlenir. Kan testleri ya da deri biyopsisi nadiren gerekebilir ancak hastalığın diğer türlerden ayırt edilmesinde yardımcı olabilir. Teşhis konulduktan sonra uygun tedavi planı kişiye özel olarak oluşturulur.

Egzama Tedavi Yöntemleri

Egzama tedavisinde amaç, semptomları hafifletmek, alevlenmeleri önlemek ve cildin nem dengesini korumaktır. Tedavi, egzamanın türüne, şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. En etkili sonuçlar, tıbbi tedavi ile birlikte yaşam tarzı değişikliklerinin uygulanmasıyla elde edilir.

Uygulanan başlıca egzama tedavi yöntemleri şunlardır:

• Topikal kortikosteroidler: Kaşıntıyı ve iltihabı azaltmak için kullanılır.
• Nemlendiriciler: Cilt bariyerini onararak kuruluğu önler.
• Antihistaminikler: Kaşıntıyı kontrol altına almak için tercih edilir.
• Bağışıklık düzenleyici kremler (topikal kalsinörin inhibitörleri): Uzun vadede güvenli kullanım sağlar.
• Fototerapi (ışık tedavisi): Özellikle kronik egzamada etkilidir.
• Antibiyotikler: İkincil enfeksiyon geliştiğinde kullanılır.

Evde Egzama İçin Doğal Çözümler

Evde uygulanabilecek doğal yöntemler, egzamanın hafiflemesine ve cildin rahatlamasına yardımcı olabilir. Ancak bu çözümler tıbbi tedavinin yerine geçmez; destekleyici olarak değerlendirilmelidir. Cilt bariyerini güçlendirmek, kaşıntıyı azaltmak ve nemi korumak için doğal yollar etkili olabilir.

Evde uygulanabilecek bazı doğal egzama çözümleri şunlardır:

• Aloe vera jeli: Cildi yatıştırır ve nemlendirir.
• Hindistancevizi yağı: Antibakteriyel özellik taşır ve cildi besler.
• Yulaf banyosu: Kaşıntıyı azaltır, tahrişi hafifletir.
• Bal: Doğal bir antienflamatuardır, cildi korur ve onarır.
• Soğuk kompres: Anlık kaşıntı ve iltihaplanma için faydalıdır.

Egzama Olanlar Nelere Dikkat Etmeli?

Egzama hastalarının yaşam tarzında yapacakları bazı değişiklikler, hastalığın kontrol altına alınmasına büyük katkı sağlar. Egzama, dış tetikleyicilere karşı duyarlı olduğu için dikkatli bir bakım rutini ve bilinçli davranışlar semptomların şiddetini azaltabilir. Düzenli cilt bakımı ve tetikleyicilerden uzak durmak tedavi kadar önemlidir.

Egzama hastalarının dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Düzenli nemlendirme: Cilt kuruluğu egzamanın temel nedenidir, her gün nemlendirici kullanılmalıdır.
• Parfümsüz ürünler tercih edilmelidir: Cilt dostu ve hipoalerjenik ürünler kullanılmalı.
• Aşırı sıcak suyla duş almaktan kaçınılmalı: Ilık su tercih edilmeli, duş sonrası cilt hemen nemlendirilmelidir.
• Stresten uzak durulmalı: Stres egzama ataklarını tetikleyebilir.
• Pamuklu kıyafetler giyilmeli: Sentetik ve yünlü kumaşlardan kaçınılmalıdır.
• Alerjenlere maruz kalınmamalı: Ev tozu, polen, hayvan tüyü gibi tetikleyicilerden uzak durulmalıdır.

İstersen bir sonraki başlık olarak “Egzama Bulaşıcı Mı?” ya da “Egzama Kalıcı Mı?” gibi bölümleri de hazırlayabilirim.

Egzama Bulaşıcı mı?

Egzama bulaşıcı bir hastalık değildir. Yani egzaması olan biriyle fiziksel temas kurmak, aynı eşyaları kullanmak ya da yakın temasta bulunmak, hastalığın başka bir kişiye geçmesine neden olmaz. Egzama, bağışıklık sistemi ile ilgili içsel bir durumdur ve kişisel yatkınlıkla ilişkilidir. Bu nedenle toplumda yaygın olmasına rağmen insandan insana bulaşma riski bulunmaz.

Ancak egzamalı cilt enfekte olursa, yani bakteriyel ya da viral bir enfeksiyon gelişirse, bu durumda enfeksiyon bulaşıcı olabilir. Bu, egzamanın değil; egzama kaynaklı gelişen ikincil enfeksiyonun bulaşıcılığı anlamına gelir. Bu nedenle egzamalı bireylerin ciltlerini temiz ve nemli tutması, enfeksiyondan korunmaları açısından büyük önem taşır.

Çocuklarda Egzama Nasıl Görülür?

Çocuklarda egzama genellikle 6. aydan itibaren ortaya çıkabilir ve en sık görülen türü atopik dermatittir. Bebeklik döneminde yüz, yanaklar, alın ve çenede kızarıklık, kaşıntı ve cilt kuruluğu ile başlar. Zamanla dirsek içleri, diz arkaları, boyun ve bilekler gibi kıvrımlı bölgelerde de lezyonlar oluşabilir. Kaşıntı çocuklarda huzursuzluk, uykusuzluk ve beslenme sorunlarına neden olabilir.

Çocuklarda egzama alevlenme ve yatışma dönemleriyle seyreder. Cilt genellikle kuru, hassas ve enfeksiyona açık hale gelir. Egzamalı çocuklarda astım ve alerjik rinit gibi diğer alerjik hastalıkların da görülme riski daha yüksektir. Erken teşhis ve uygun bakım ile çocuklarda egzamanın etkileri büyük ölçüde azaltılabilir. Ailelerin düzenli dermatolojik kontrol yaptırması ve uygun cilt bakımını ihmal etmemesi önemlidir.

Egzama ve Beslenme Arasındaki İlişki

Egzama ile beslenme arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi olmasa da, bazı besinlerin egzama semptomlarını artırabileceği bilinmektedir. Özellikle süt ürünleri, yumurta, buğday, fındık, deniz ürünleri gibi alerjen gıdalar, hassas bireylerde ciltte alevlenmelere yol açabilir. Besin intoleransları ve alerjiler, egzama alevlenmelerinde önemli bir rol oynayabilir.

Beslenme düzeni, bağışıklık sistemini destekleyerek egzama yönetiminde dolaylı olarak fayda sağlar. Omega-3 yağ asitleri içeren balıklar, antioksidan bakımından zengin meyve-sebzeler ve yeterli su tüketimi, cilt sağlığını olumlu etkileyebilir. Rafine şeker, işlenmiş gıdalar ve katkı maddeleri ise egzama belirtilerini kötüleştirebilir. Egzaması olan bireylerin beslenme konusunda bir diyetisyen ya da alerji uzmanına danışarak kişiye özel bir plan oluşturması önerilir.

Egzama Tedavisi Fiyatları 2026

2026 yılında egzama tedavisi fiyatları, tercih edilen kliniğe, tedavi yöntemine ve uygulamayı gerçekleştiren uzmanın deneyimine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Egzama tedavisinde kullanılan yöntemler arasında topikal kremler, immün sistemi düzenleyici ilaçlar, ışık tedavisi ve ileri vakalarda sistemik ilaçlar yer alır. Hangi yöntemin tercih edileceği, hastalığın tipi ve şiddeti doğrultusunda belirlenir.

Ayrıca tedavi sürecinin uzunluğu, seans sayısı ve tedaviye eşlik eden destek uygulamaları da toplam maliyeti etkileyebilir. Özellikle büyük şehirlerdeki özel kliniklerde fiyatlar daha yüksek olabilmekte, kamu hastanelerinde ise tedavi masrafları daha uygun olabilmektedir. Egzama tedavisi fiyatları 2026 için hemen bize ulaşın.

Sık Sorulan Sorular

Egzama kendiliğinden geçer mi?

Egzama bazı hafif vakalarda dönemsel olarak kendiliğinden yatışabilir; ancak çoğu zaman tamamen ortadan kalkmaz. Özellikle genetik yatkınlığı olan kişilerde egzama kronik seyir gösterir ve tetikleyici faktörlerle tekrar alevlenebilir. Bu nedenle düzenli cilt bakımı ve uygun tedavi uygulanmadığında egzamanın kalıcı olarak geçmesi beklenmez.

Egzama kaşıntısını ne azaltır?

Egzama kaşıntısını azaltmanın en etkili yolu cildin nem dengesini korumaktır. Düzenli nemlendirici kullanımı, kaşıntıyı tetikleyen kuruluğu azaltır. Ayrıca doktorun önerdiği topikal tedaviler, soğuk kompres uygulamaları ve tahriş edici ürünlerden uzak durmak da kaşıntının hafiflemesine yardımcı olur.

Stres egzama yapar mı?

Stres, egzamanın doğrudan nedeni olmasa da önemli bir tetikleyicidir. Yoğun stres altında bağışıklık sistemi daha hassas hale gelir ve bu durum egzama belirtilerinin şiddetlenmesine yol açabilir. Stresli dönemlerde egzama ataklarının artması bu nedenle oldukça yaygındır.

Egzama ile alerji aynı şey mi?

Egzama ve alerji aynı hastalık değildir; ancak aralarında güçlü bir ilişki vardır. Egzama, bağışıklık sisteminin cilde verdiği aşırı bir tepkidir ve alerjik bünyeye sahip kişilerde daha sık görülür. Alerjiler egzamanın tetiklenmesine neden olabilir, fakat her egzama vakası alerji kaynaklı değildir.

Deniz suyu egzamaya iyi gelir mi?

Deniz suyu, içeriğindeki mineraller sayesinde bazı egzama hastalarında rahatlama sağlayabilir. Özellikle iltihaplanmanın azalmasına ve kaşıntının hafiflemesine yardımcı olabilir. Ancak uzun süreli deniz sonrası cilt nemlendirilmezse kuruluk artabilir ve bu da egzama belirtilerini kötüleştirebilir.

Egzama kronik bir hastalık mıdır?

Egzama çoğu kişide kronik bir hastalıktır ve alevlenme–yatışma dönemleriyle seyreder. Tamamen iyileşmekten ziyade kontrol altına almak hedeflenir. Doğru tedavi, düzenli cilt bakımı ve tetikleyicilerden kaçınma ile uzun süre semptomsuz dönemler yaşanabilir.

Sabun kullanmak egzamayı tetikler mi?

Evet, özellikle parfümlü ve sert içerikli sabunlar egzamayı tetikleyebilir. Bu tür sabunlar cildin doğal yağ dengesini bozarak kuruluğu artırır. Egzaması olan kişilerin pH dengeli, parfümsüz ve dermatolojik olarak uygun temizleyiciler tercih etmesi önerilir.

Egzama en çok hangi mevsimde artar?

Egzama en sık kış aylarında artış gösterir. Soğuk hava, düşük nem oranı ve sıcak suyla sık duş alma cilt kuruluğunu artırarak egzama ataklarını tetikleyebilir. Ancak yaz aylarında terleme, deniz ve havuz gibi faktörler de bazı kişilerde egzamanın şiddetlenmesine neden olabilir.

Randevu ve İletişim

Egzama hakkında daha fazla bilgi almak, erken teşhis için cilt muayenesi yaptırmak ve uzman görüşü için iletişim bilgilerimiz üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Sağlıklı ve dengeli bir cilt için Doç. Dr. Tuğba Falay Gür’ün uzmanlığından faydalanın.